10 Nisan 1870 – 29 Ocak 1956
Metalizasyon ve Termal Spreyin Babası: Max Ulrich Schoop
1909 yılı, Max Ulrich Schoop için bir dönüm noktasıydı: Metal püskürtme tekniğinin icadı veya keşfi. Bir Hristiyan ve Tolstoy hayranı olarak, Schoop insanların arasında sevginin en yüksek erdem olarak görülmesi gerektiğine inanıyordu. Öte yandan, Schoop aynı zamanda savunmasız ve ezilmiş hayvanları seven biriydi. Schoop sık sık bir köpekle karşılaştığında durur ve “Nereye gidiyorsun?” diye sorardı. Eğer konuşacak bir şey yoksa, köpeğe bakarak içsel düşünceleriyle uyum sağlamaktan keyif alırdı. Ayrıca, Schoop her zaman cebinde hayvan dostları için şeker taşırdı.
Schoop’un Hayatı
Max Ulrich Schoop, İsviçreli bir mucitti. 1906 yılında metal püskürtme sürecini tanıttı ve çeşitli alüminyum kaynak yöntemleri geliştirdi. Metalik veya metalik olmayan kaplamaların uygulanabileceği termal püskürtme dahil olmak üzere çeşitli kaplama teknolojileri ile dünya endüstrisine katkıda bulundu.
Babası Ulrich Schoop, 1863 yılında Dozwil’den Frauenfeld’e taşındı ve burada sanat öğretmeni olarak çalıştı. 1876 yılında aile Zürich’e yerleşti ve burada Sanat ve El Sanatları Okulu’nda öğretmenlik yaparken profesör unvanını aldı.
Eğitim ve Buluş
Zurich’teki eğitimini tamamladıktan sonra, Max Ulrich Schoop 1885 yılında Allgäu’daki Wilhelm Cronenberg Enstitüsü’nde grafik eğitimine başladı. İsviçre’ye döndüğünde, bir fotoğrafçının asistanı olarak çalıştı ve La Chaux-de-Fonds’da portre rötuşçusu olarak iş buldu.
Kardeşi Paul, 1890’larda bir akü fabrikasının direktörü olduğunda, Max Ulrich 1893 yılında Moskova şubesine montajcı olarak gönderildi. Bir apandisit ameliyatının ardından, Nizhny Novgorod’da Fransızca öğretmeni olarak işe alındı. Bu dönemde Rusça öğrendi ve Leo Tolstoy’un eserlerini çevirdi.
1895’te Zürich’teki İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü’nde fizik ve elektrik mühendisliği okumaya başladı. Kısa süre sonra, Viyana’daki Schöller şirketinde ve Köln’deki Hagen şirketinde laboratuvar yöneticisi olarak çalıştı.
23 Ağustos 1898’de Martha Bächler ile evlendi ve beş çocukları oldu. Oğulları Uli Schoop 1903 yılında doğduğunda, Köln’deki Accumulatoren-Werke fabrikasında laboratuvar şefi olarak çalışıyordu. Aynı yıl, ailesiyle birlikte Paris’e taşındı ve otomobil üreticisi Dinin’de laboratuvar şefi olarak çalıştı.
1903’te Paris’teki Dinin’de alüminyum kaynaklarını başarıyla gerçekleştirdi. Alüminyum kaynaklarını pazara sunmak için 1907’de Amerika Birleşik Devletleri’ne seyahat etti, ancak bu girişim ticari bir felaketle sonuçlandı.
1909’un baharında, çocukları Bois-Colombes Parkı’nda Flobert’in ateş ettiğini izlerken, kurşunların sekme yaptığı bahçe duvarında kurşun kaplamasını fark etti. Küçük toplar ve teneke ile kurşun granülleri üzerinde deneyler yaptı. 28 Nisan 1909’da Berlin’de metal püskürtme yöntemi için temel patenti aldı ve bu patent dört yıl sonra onaylandı. Patent anlaşmazlıkları ortaya çıktı ve nihayetinde patent altı yıl sonra Reichsgericht tarafından onun lehine sonuçlandı.
1910’da Zürich’e döndü ve termal püskürtme yöntemini geliştirmek için kendi laboratuvarını açtı. Fon sağlamak amacıyla, Schoop’un metal püskürtme tabancalarını üreten iki şirket kurdu. Fabrikaların teknik direktörü Franz Herkenrath ona yardım etti. “İsviçreli Max Ulrich Schoop tarafından icat edilen metal püskürtme, metalin toz veya tel formunda eritildiği ve aynı anda uygun şekilde hazırlanmış bir yüzeye püskürtüldüğü herhangi bir termal işlemi ifade eder.” 1919’da, meslektaşı Frieda Neininger yüzey kapasitörlerinin film kaplaması yöntemi için bir patent başvurusu yaptı.
1914’te Philadelphia Üniversitesi tarafından John Scott Madalyası ile ödüllendirildi. 1925’te Braunschweig Teknik Üniversitesi kendisine fahri doktor unvanı verdi.
1927’de boşandıktan sonra, 21 Aralık 1929’da meslektaşı Neininger ile evlendi. Çocuklarından hiçbiri işini devam ettirmek istemediği için, Schoop laboratuvarını 1945’te kapattı.
Termal Sprey Nedir?
Termal püskürtme, eritilmiş (veya ısıtılmış) malzemelerin bir yüzeye püskürtüldüğü bir kaplama işlemidir. Bu işlemde, kaplama öncüsü (feedstock) olarak kullanılan malzeme elektriksel (plazma veya ark) veya kimyasal yöntemlerle (yanma alevi) ısıtılır.
Diğer kaplama işlemleriyle (örneğin elektro kaplama, fiziksel ve kimyasal buhar birikimi) karşılaştırıldığında, termal püskürtme geniş bir alana yüksek bir birikim oranıyla kalın kaplamalar sağlayabilir. Termal püskürtme için kullanılabilecek kaplama malzemeleri arasında metaller, alaşımlar, seramikler, plastikler ve kompozitler bulunur. Bu malzemeler toz veya tel formunda beslenir, eritilir veya yarı erimiş durumda ısıtılır ve mikrometre boyutundaki parçacıklar şeklinde alt tabakalara hızlandırılır. Termal püskürtme için genellikle enerji kaynağı olarak yanma veya elektrik ark deşarjı kullanılır. Sonuç olarak oluşan kaplamalar, birçok püskürtülen parçacığın birikmesiyle oluşur. Yüzey genellikle önemli derecede ısınmaz, bu da yanıcı malzemelerin kaplanmasını sağlar.
Kaplama kalitesi genellikle gözeneklilik, oksit içeriği, makro ve mikro sertlik, bağ kuvveti ve yüzey pürüzlülüğü gibi ölçütlerle değerlendirilir. Genellikle, püskürtme sırasında parçacık hızının artması kaplama kalitesini artırır.
Termal püskürtme, bir yüzeye kaplama uygulamak için kullanılan bir tekniktir. Bu teknikte, kaplama malzemeleri (aynı zamanda feedstock malzemeler olarak da adlandırılır) eritilmek veya yarı erimiş hale getirilmek üzere ısıtılır ve ardından yüzeye püskürtülür. Feedstock malzemeleri genellikle toz veya tel formunda olup metaller, alaşımlar, seramikler, plastikler ve kompozitler gibi çeşitli malzemelerden yapılabilir.
Birçok farklı termal püskürtme türü vardır, ancak genellikle feedstock malzemeleri bir ısı kaynağı kullanılarak ısıtılır. Bu ısı kaynağı genellikle plazma, ark veya yanma alevidir. Feedstock malzemeleri ısıtıldığında, erir veya yarı erimiş hale gelir ve ardından substrata doğru hızlandırılır. Bu, malzemelerin yüzeye çarpmasına neden olur ve substrat üzerinde bir kaplama oluşur.
Termal püskürtme birçok avantaj sunar. Örneğin, diğer kaplama yöntemlerine kıyasla daha kalın kaplamalar sağlayabilir ve daha geniş bir alana daha hızlı uygulanabilir. Ayrıca, çeşitli malzemelerle çalışma esnekliği sunar, bu da farklı uygulamalar için uygun kaplamalar sağlar.
Kaplama kalitesi, birçok faktöre bağlıdır ve genellikle gözeneklilik, oksit içeriği, sertlik, bağ kuvveti ve yüzey pürüzlülüğü gibi özelliklere göre değerlendirilir. Genellikle, püskürtme sırasında daha yüksek parçacık hızları daha yüksek kaliteli kaplamalar elde edilmesine yardımcı olur.
Sonuç olarak, termal püskürtme çeşitli endüstrilerde yüzey kaplamaları uygulamak için önemli bir tekniktir. Dayanıklı, koruyucu veya dekoratif kaplamalar sağlar ve geniş bir malzeme ve substrat yelpazesinde kullanılabilir.
Termal Sprey Çeşitleri
- Plazma Sprey
- Patlama Sprey
- Tel Ark Sprey
- Alev Sprey
- Yüksek Hızlı Oksit Yakıtı (HVOF) Sprey
- Yüksek Hızlı Hava Yakıtı (HVAF)
- Sıcak Sprey
- Soğuk Sprey
- Sprey ve Sigorta
Genel Olarak Termal Püskürtme Sisteminde Bulunan Bileşenler:
- Püskürtme Torcu (veya Püskürtme Tabancası): Yerleştirilecek parçacıkların eritilmesini ve hızlandırılmasını sağlayan ana cihazdır.
- Besleyici: Bir kanal aracılığıyla torca toz, tel veya sıvı besler.
- Medya Kaynağı (Hazne): Alev veya plazma jeti oluşturmak için gazlar veya sıvılar, toz taşınması için gazlar vb. sağlar.
- Robot/İşçi: Torcu veya kaplanacak alt tabakaları yönetir.
- Güç Kaynağı: Gerekli elektrik veya gazları sağlar.
- Kontrol Konsolu/Konsolları: Robotu veya gazları yönetir.
Eliyle termal sprey tedavisini manuel olarak uygulayan bir adam.
Otomatik kodlu, robotlu termal püskürtme işlemi.
Yarım yüzyıldan fazla bir süredir, vernik, boya veya sıvı metal gibi her türlü malzemenin basınçlı hava veya buhar yoluyla dağıtılmasını sağlayan işlemler bilinmektedir. Bu nedenle, bu yöntemlerin metal kaplamaların üretiminde uzun süre boyunca geliştirilmemiş olması gerçekten şaşırtıcıdır. Ayrıca, genellikle keşiflerde olduğu gibi, tesadüfün de önemli bir rol oynamış gibi görünüyor.
Max Ulrich Schoop’un 1909’da metal püskürtme yöntemini keşfi, yüzey kaplama teknolojisinde bir dönüm noktası olarak kabul edilmektedir. Bu keşif, yıllardır var olan malzeme püskürtme tekniklerine metal kaplamaların eklenmesini mümkün kıldı. Bugün, metal püskürtme yöntemi yüzey koruma, aşınma direnci ve dekoratif amaçlar için çeşitli endüstrilerde geniş bir şekilde kullanılmaktadır. Max Ulrich Schoop’un keşfi, yüzey kaplama teknolojisinin gelişimine önemli bir katkı sağlamış ve endüstriyel uygulamaları devrim niteliğinde değiştirmiştir.
Sabri Çifcibaşı
Bir Cevap Yazın